Mở cảnh
Giữa lòng Phú Quốc, Đình Thần Dương Đông đã đứng đó hàng trăm năm. Mỗi năm, vào ngày 15 và 16 tháng Bảy âm lịch, đình mở hội. Tiếng chuông khai kinh vang lên chiều ngày rằm, mở đầu cho hai ngày lễ cầu an, cầu siêu: cầu bình an cho bá tánh, cầu siêu cho vong linh và tướng sĩ đã khuất nơi đảo ngọc. Bộ phim ghi lại trọn vẹn mùa lễ ấy, từ nghi thức trong chánh điện đến gian bếp phía sau và đám đông hàng nghìn người ngoài sân đình.
Đình không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của người dân Dương Đông. Nơi đây còn lưu giữ nhiều sắc phong triều đình vừa là báu vật văn hóa, vừa là minh chứng lịch sử khẳng định chủ quyền biển đảo Tây Nam của đất nước. Mỗi mùa lễ, cộng đồng trở về đây để tiếp nối mạch nguồn mà tiền nhân để lại.
Sáng ngày 16, lễ đưa Ông Tiêu được cử hành cùng nghi thức dựng tháp đụng. Người nghệ nhân làm tháp đã theo nghề 25 năm, nghề truyền từ ông ngoại sang cậu, rồi từ cậu sang anh. Từng thanh tre, khung sườn, đến hoa văn bông sen, rồng phượng đều làm thủ công theo cách gia đình gìn giữ.
Trong gian bếp, các bà, các mẹ chuẩn bị cổ bánh: bánh bò, bánh quy, bánh cắp, bánh chà dà, bánh tét. Bánh vừa để dâng cúng thần linh, vừa để chia cho cộng đồng – cách con cháu thể hiện lòng hiếu kính trong mùa Vu Lan.
Sau nghi lễ là lễ thí cổ: lễ vật dâng cho vong linh được chia lại cho người sống, thể hiện tinh thần sẻ chia và gắn kết. Cuối lễ, hàng nghìn người chen nhau xin lộc giữa tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng vỗ tay. Đây là cao trào của lễ hội – náo nhiệt nhưng vẫn giữ được sự linh thiêng.
Với người Phú Quốc, lễ hội Đình Thần Dương Đông còn quan trọng hơn cả Tết: là dịp sum vầy, và là dịp để mỗi người nhớ mình thuộc về một mạch nguồn văn hóa chung.
1: Ghi hình tư liệu trọn vẹn
theo sát hai ngày lễ, từ khai kinh, đưa Ông Tiêu, dựng tháp đụng đến lễ thí cổ và xin lộc.
2: Con người là trung tâm
câu chuyện được kể qua nghệ nhân làm tháp, những người nấu cổ bánh và cộng đồng dự lễ.
3: Lưu giữ di sản đảo ngọc
góp phần ghi lại một tập tục đặc sắc của Phú Quốc cho thế hệ sau và cho du khách tìm hiểu văn hóa bản địa.
“Chúng ta thuộc về một mạch nguồn văn hóa - nơi nghệ thuật gặp gỡ di sản.”
Lễ Hội Xô Đụng Phú Quốc – phim tài liệu ngắn của REC Content & Media, ghi lại mùa lễ cầu an – cầu siêu tại Đình Thần Dương Đông, nơi nghề truyền thống, tín ngưỡng và cộng đồng cùng hội tụ.
